Cái giá phải trả của những đứa trẻ sống bởi ước mơ của cha mẹ: trống rỗng, đơn độc, đánh mất chính mình

CÁI GIÁ PHẢI TRẢ CỦA NHỮNG ĐỨA TRẺ SỐNG BỞI ƯỚC MƠ CỦA CHA MẸ: TRỐNG RỖNG, ĐƠN ĐỘC, ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

 “Cha mẹ gửi gắm ước mơ của chính mình vào con cái” gọi đó là tình yêu, tham vọng, nỗi ám ảnh hay gì cũng được, chỉ biết cái giá phải trả thật đau lòng, con che giấu cảm xúc thật, lạc lõng trong suy nghĩ, vậy ước mơ và đam mê của chính con thì sao?”

Những đứa trẻ hoàn hảo, hỏi dạ bảo vâng, cấp 1 làm bài tập về nhà đầy đủ, vở sạch chữ đẹp. Cấp 2 xuất sắc vào học trường tốt nhất, sớm ghi danh vào lớp bồi dưỡng theo môn mình chọn. Cấp 3 thật không sai trật với kế hoạch, con thi đậu vào trường chuyên, bàn đạp vững chắc để chinh phục các ngôi trường đại học nổi tiếng trong tương lai. Vâng, có những đứa con như vậy chắc hẳn là điều tuyệt vời nhất trên đời.

Và rồi chúng ta hướng con chọn các nghề mang tầm cỡ như bác sĩ, luật sư, CEO công ty,… tựa như tương lai của con sẽ sáng lạn theo chương trình mà chúng ta lập sẵn. Cha mẹ vốn cho rằng, trẻ chăm chỉ làm mọi thứ mà người lớn kỳ vọng như thế là lẽ phải, là điều đúng đắn? Không, đây không phải là tư tưởng có trong nền giáo dục hoàn hảo, đây chính là khuôn mẫu ăn sâu trong tiềm thức của phụ huynh, là vấn đề mà cái tôi cá nhân của chúng ta lấn át hết thảy cảm xúc, ước mơ, điều giá trị nhất của cuộc đời con.

Áp đặt mọi kỳ vọng và gửi gắm ước mơ của mình để con gánh vác mãi là định kiến mà các nhà giáo dục tiên tiến muốn chúng ta phá bỏ.  

Tại sao cha mẹ Việt lại có những kỳ vọng lớn lao nơi con cái và cách nuôi dạy rất khác so với người phương Tây?

Thế hệ ông bà cha mẹ chúng ta sinh ra trong thời chiến tranh, thời khó khăn gian khổ chỉ cần có nửa chén cơm bỏ bụng đã là điều quá xa xỉ, người dân không chết vì bom dội thì cũng chết bởi nạn đói bệnh tật, hầu như ai ai cũng chỉ cố gắng từng ngày đẻ tồn tại chứ không phải sống. Bởi thế, chiến tranh đã nhen nhóm trong tư tưởng của đông đảo thế hệ Việt Nam lớn tuổi hạnh phúc là những thứ vật chất, vì đó là những thứ giúp chúng ta sống sót.  

Chiến tranh kết thúc, vết sẹo sau tàn cuộc vẫn khắc sâu vào thế hệ cũ, những người luôn đề cao hạnh phúc vật chất, có nhiều tiền cuộc sống sẽ dễ dàng  hơn, muốn có tiền dĩ nhiên phải nỗ lực học hành thành đạt. Thế hệ cũ vì chiến tranh không được học hành thì chắc chắn thế hệ sau sống trong thời bình phải khác. Cha mẹ hy sinh tất cả để đầu tư việc học của con, và từ đó bắt đầu kỳ vọng vào con tất cả những điều trước giờ bản thân mình mong muốn.

Độc đoán tư tưởng, đè bẹp hết quan điểm, ước mơ và cảm xúc riêng của con.

Thật ra, suy cho cùng, động lực mà cha mẹ đặt kỳ vọng vào con không hề sai. Tất cả xuất phát từ tình yêu thương và đều hướng đến mục tiêu mang đến cho con một tương lai tốt đẹp hơn. Nhưng cái sai ở đây là gì? Đó chính là kỳ vọng bằng một mức độ quá lớn, bởi một thái độ quá hà khắc, độc đoán trong tư tưởng để rồi đè bẹp hết suy nghĩ, quan điểm và cảm xúc riêng của con. Tại sao chúng ta cứ một mực nói rằng bằng kinh nghiệm của mẹ thì điều này đúng điều kia sai, con phải chọn trường này và ngừng ngay đam mê hảo huyền kia. Cha mẹ nên biết, mỗi thế hệ mỗi khác, khi không chung suy nghĩ với con đừng nghĩ ai đúng ai sai mà chỉ đơn giản là suy nghĩ khác biệt mà thôi.

Con cái chúng ta phải đánh đổi những gì khi mang trong mình hình ảnh “hoàn hảo” làm hài lòng cha mẹ?

Hy sinh tuổi thơ để đổi lấy điểm 10, dành cả thanh xuân để thi đậu ngôi trường cha mẹ yêu thích. Cha mẹ thì tươi cười cảm kích, khua chiêng gióng trống khoe khoang, nhưng rốt cuộc những gì đang bủa vây con không phải là hạnh phúc mà là cảm giác trống rỗng và cô lập bởi suy nghĩ không ai thấu hiểu. Con mất đi thứ quý giá nhất đó là con người thật của mình. Hằng ngày con phải đeo mặt nạ che giấu cảm xúc thật của mình, con khóa chặt ước mơ hoài bão, đam mê của mình trong một chiếc lồng kín và không có cơ hội thực hiện, không ai ủng hộ để thực hiện.

Tôi từng gặp một anh chàng bị trượt kỳ thi tốt nghiệp đại học tới lần thứ 3. Và ngay cả thi lần thứ ba, anh ta dường như không biết gì về chuyên ngành của mình và không có hứng thú học. Xin đừng vội kết luận anh chàng của chúng ta không có ý chí nỗ lực cho tương lai. Bởi vì anh chia sẻ rằng, năm học phổ thông bản thân đã giành được giải thưởng Toán quốc gia và ngành anh thích học là khoa học máy tính. Nhưng ước mơ của mẹ anh là có một đứa con học ngành Kinh tế đối ngoại. Kết quả là anh hiện giờ trống rỗng với “ngành của mẹ” và chật vật để ra trường. Thật vậy, cha mẹ ngày nay không ngừng mắc lỗi nghiêm trọng. Từ việc định đoạt hết sự lựa chọn của con cái, nhào nặn ra những người con suốt đời gánh vác kỳ vọng lớn lao của cha mẹ đến quên bản thân mình là ai.

Tất nhiên, quan điểm trên đây không thể hiểu theo kiểu “vơ đũa cả nắm”,  cho rằng tất cả cha mẹ Việt Nam đều như thế. Vẫn còn đó ở ngoài kia, những bậc phụ huynh với lối suy nghĩ “không muốn con mình học giỏi bằng mọi giá” thật đáng để chúng ta noi theo cách dạy con, và cũng không thiếu những đứa trẻ dù suốt ngày bị mẹ bắt học đến quên cả "sống" nhưng vẫn có thể trưởng thành với niềm đam mê của mình.

Hãy dành thời gian lắng nghe điều con muốn, giúp con nuôi dưỡng đam mê để phát triển toàn diện.

Nếu điểm số, thành tích không mang lại cho con hạnh phúc thì mọi kỳ vọng của cha mẹ chỉ tạo áp lực mà thôi. Đừng gieo trong con lối tư duy học là để đối phó, thụ động, không ước mơ, không khát khao thành công. Và lớp thanh niên Việt Nam về sau cũng chỉ mang danh là “những đứa trẻ to xác” không chịu trưởng thành. Chúng ta nên quan tâm đến con nhiều hơn, tâm sự lắng nghe con chia sẻ sở thích, đam mê. Tạo môi trường giáo dục lý tưởng giúp con phát triển toàn diện ngay từ thuở bé.

Trẻ không phải là thú cưng để thuần dưỡng, cũng không phải chiếc máy tính được lập trình. Và cha mẹ không cần lấy tình yêu thương, tư tưởng độc đoán để làm công cụ kiểm soát khiến con trở nên những đứa trẻ “hoàn hảo”. Ngưng đặt kỳ vọng quá lớn vào con, mà thay vào đó hãy hậu phương vững chắc để con tự tin thể hiện bản thân mình, thực hiện ước mơ của mình.

Xem thêm: Tư duy độc lập - Nút thắt cho thành công của con

🏡 TS KIDS ACADEMY
🗾 Địa chỉ: 21 Hoàng Kế Viêm, Phường 12, Quận Tân Bình,TP Hồ Chí Minh.
☎️ Hotline: 0944 385 995
🌐 Facebook: https://www.facebook.com/tskidsacademy/
📩 Mail: cskh@tskids.vn